Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud

Kostbaar water

​Water is een van de meest waardevolle, zoniet het kostbaarste van alle grondstoffen: levensnoodzakelijk en schijnbaar onuitputtelijk. Bijna niemand staat stil bij de vanzelfsprekendheid waarmee het leidingwater uit het kraantje loopt, noch bij het complex proces dat aan de continue dagelijkse levering van zuiver, helder kraantjeswater voorafgaat.

Met de productie en distributie van drinkwater gaan enorme investeringen gepaard. Permanente kwaliteitscontrole is hierbij 1 van de grootste bekommernissen. En toch is water goedkoop. Véél goedkoper dan flessenwater, liefst 50 tot 200 keer.

Van het water dat verdeeld wordt, nemen de huishoudens ongeveer 37 tot 40 % voor hun rekening. Het overige gaat naar industrie en landbouw. Daar is water een onmisbare grondstof (bvb. in bierbrouwerijen), hulpstof (bvb. in de papierfabricage), koelmiddel en spoelmiddel. Transport gebeurt nog steeds voor een deel via water. Ook de veeteler en de tuinder kunnen water niet missen, want dieren en planten zijn levende wezens die water broodnodig hebben.
In het ecosysteem 'aarde' bestaat, behalve lucht, geen tweede 'levensbron' die te vergelijken is met water. Niet olie of diamanten, maar water zal volgens velen tijdens het derde millennium uitgroeien tot het kostbaarste bezit. Met het oog op de explosief groeiende wereldbevolking -samen met de andere oorzaken van waterschaarste zoals overconsumptie, verspilling en vervuiling- voorspellen doemdenkers dat water de inzet wordt van oorlogen.

 

Waterschaarste

Onze aarde is een ‘blauwe planeet’. 70 % van het aardoppervlak is bedekt met water. Als de aarde vlak zou zijn, dan was ze 1 zee, 3.700 meter diep. Maar 97,5 % van het 1,4 miljard km³ aanwezige water is zeewater, en van het resterende zoetwater bestaat meer dan 2/3de uit ijs. Wat overblijft, bevindt zich ofwel op grote diepte, of is sterk vervuild. Dit betekent dat slechts minder dan 1 % onmiddellijk geschikt is voor de drinkwatervoorziening.

Recente prognoses duiden dat tegen 2025 meer dan vijftig landen, met samen drie miljard mensen, met waterschaarste zullen worden geconfronteerd.

 

De 5 oorzaken van waterschaarste.

1. Verdroging

De laatste jaren groeit de vrees voor een mogelijke verdroging of uitputting van onze watervoorraden. Als gevolg van natuurlijke verschijnselen of door tussenkomst van de mens, is waterschaarste plaats- en tijdsgebonden. De mate waarin water wordt verbruikt en bestaande watervoorraden zich tezelfdertijd kunnen aanvullen, zijn hierbij twee basisparameters.

Bij het winnen van water was steeds de lage productiekost een belangrijk criterium. Deze  benadering had en heeft echter verregaande gevolgen: de makkelijkst te bereiken en te gebruiken watervoorraden zijn al te intensief aangesproken en uitgeput. In sommige regio’s zijn de grondwatertafels gedaald, met als gevolg infiltratie van zeewater en een onvoldoende aanvulling van de dieper gelegen grondwaterlagen. Deze evolutie verplicht ons op zoek te gaan naar diepere of meer verontreinigde watervoorraden, die de kosten van productie doen stijgen. Vooral in de ontwikkelingslanden wordt zo een hypotheek gelegd op een gecontroleerd en toekomstgericht waterbeheer.

2. Bevolkingsgroei

De groeiende wereldbevolking legt een bijkomende druk op de watervoorraden; niet alleen door het stijgend waterverbruik maar ook door de bijhorende ecologische verschijnselen. Tussen 1940 en 1990 groeide de wereldbevolking aan met meer dan 100 %; van 2,3 miljard naar 5,3 miljard. Tegelijk verdubbelde het waterverbruik per persoon. Deze twee elementen hebben tot gevolg dat in een tijdsspanne van een halve eeuw het globale waterverbruik verviervoudigde.

Nu kampen 80 landen, die 40% van de wereldbevolking vertegenwoordigen, met watertekorten. In de nabije toekomst worden ernstige problemen verwacht in grote delen van Afrika en het Midden-Oosten, Noord-China, delen van India en Mexico, het westen van de Verenigde Staten, het noordoosten van Brazilië, en de Centraal-Aziatische landen die vroeger deel uitmaakten van het Oostblok.

Een stijgende bevolking betekent een verhoogde voedsel- en brandstofproductie. Deze verhoogde productie brengt dan weer een stijgende vervuiling met zich mee door het gebruik van pesticiden en een hogere graad van bemesting en ontbossing.

3. Het ‘broeikas-effect’

De concrete gevolgen van de geleidelijke opwarming van de aarde zijn onmogelijk helemaal te voorzien.  Implicaties voor de bestaande ecosystemen zijn echter onvermijdelijk. Het klimaat verandert en wijzigt de bestaande weersomstandigheden met zowel droogte als overstromingen tot gevolg.

4. Vervuiling

Vervuiling heeft vele oorzaken: residu's van industrie en landbouw, onvoldoende of afwezige afvalwaterbehandeling. De cijfers hieromtrent zijn onthutsend: de helft van de wereldbevolking heeft te kampen met ziekten, die rechtstreeks of onrechtstreeks te wijten zijn aan het gebruiken van vervuild water. Zo sterven elk jaar 5 miljoen mensen, onder wie 4 op 5 kinderen in de ontwikkelingslanden.

Deze vervuiling leidt tezelfdertijd tot een duurdere drinkwaterbehandeling. Dit betekent dat in de minder ontwikkelde landen geen (directe) oplossingen mogelijk zijn. Het gebruik van het (weinige) bruikbare water wordt dan ook verder beperkt tot de begoede klasse.

5. Onoordeelkundig of verkeerd gebruik.

Het waterverbruik in onze moderne wereld blijft stijgen. De manier waarop men verbruikt en de grootte van het verbruik zijn hierbij direct afhankelijk van het peil van de economische ontwikkeling, het klimaat en de bevolkingsgrootte. Ze verschillen van land tot land of van regio tot regio. Inwoners van het Afrikaanse continent besteden bijna 88% van hun watervoorraden aan irrigatie in de landbouw, terwijl Europeanen de helft van het beschikbare water reserveren voor industriële toepassingen en de productie van hydro-elektriciteit. In België bedraagt dit bijna 85% van de totale waterproductie.

Ook de verschillen in huishoudelijk verbruik zijn enorm. In de U.S.A. is het gemiddeld verbruik per persoon per dag 700 liter; in Senegal is dit 29 liter. Een onevenwicht dat niet meer te verdedigen valt, maar een globalisering tezelfdertijd ernstig bemoeilijkt. 1,8 tot 2 miljard mensen beschikken niet over zuiver water, terwijl er in de staat Californië (25 miljoen inwoners) alleen al 600.000 zwembaden zijn.

© Hidrodoe
Hidrodoe is een initiatief van Pidpa